|| ||

Wetenswoordigheidjes

Wil jij ook graag automatisch op de hoogte blijven van nuttige teksttips, taalweetjes en Roestvrij Taal? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief DigiTaal!

Hoe heet jouw valentijn op Valentijnsdag?

Roestvrij Taal 09 februari 2016

Valentijnsdag wordt elk jaar gevierd op 14 februari. Hét moment om je liefje te verrassen met een cadeau of een romantisch etentje. Of om een stille liefde een valentijnskaart te sturen. En dat mag dan best anoniem.

Sint-Valentijn is de naamgever van Valentijnsdag, de dag van de liefde. Dat is dan ook gelijk de reden dat veel valentijnskaarten zijn gericht aan ‘mijn valentijn’. Met een kleine letter ‘v’ dus. Net als ‘mijn liefste’, ‘mijn schatje’ en ‘mijn hartje’. Tenzij jouw valentijn toevallig echt Valentijn heet. Want eigennamen schrijf je met een hoofletter.

Koosnaampjes
Natuurlijk klinkt ‘valentijn’ nou niet echt persoonlijk, laat staan romantisch. Kies dan een koosnaampje dat past bij de liefde van je leven. Dat mag best speels en creatief: duiveltje, twinkie of ukkiepukkie. Ben je meer van de clichés? Hieronder vind je de tien populairste koosnaampjes in Nederland:

  • Lieverd
  • Schatje
  • Moppie
  • Liefje
  • Sweetie
  • Honey
  • Baby
  • Darling
  • Tijgertje
  • Honey Bunny

Lees verder »

Vluchten naar Verweggistan

Roestvrij Taal 05 januari 2016

Verweggistan staat sinds de jaren negentig in de Van Dale als fictieve naam van een verafgelegen land. Het woord is bekend uit de Donald Duck en werd gekozen als leukste woord uit het populaire tijdschrift. En Verweggistan is niet de enige leuke vondst van het vrolijke weekblad.

Dat de weg van striptaal naar ‘echte’ taal niet eens zo lang is, blijkt wel vaker. Neem alleen al dagobertducktaks als Woord van het Jaar 2014. De Donald Duck heeft trouwens niet het alleenrecht op leenwoorden uit de striptaal. Vooral Marten Toonder, schrijver en tekenaar van Olivier B. Bommel en Tom Poes, kon er wat van. Van zijn hand komen bekende woorden en uitdrukkingen als 'minkukel', 'denkraam', 'kommer en kwel' en ‘als je begrijpt wat ik bedoel’.

Ducktee
In het Ducktee staan niet alleen landen en plaatsen als Verweggistan, Eendhoven, Kwexel en Varkenswaard. Ook bekende Nederlanders moeten er soms aan geloven. Herken jij de BN’ers achter deze Duckstadpersonages?

  • Sonja Kwakker
  • Gans Kazan
  • Gans Bauer
  • Doutzen Poes
  • Marco Snorbato
  • Eva Jikwek
  • Bram Muiskowicz
  • Stoel van Velzen  
  • Katja Schuurspons
  • Michiel de Snuyter

Lees verder »

Schrijf mee met Het Groot Dictee

Roestvrij Taal 17 december 2015

Maak je op voor de nodige bêtises, polysyndetons en przewalskipaardenmiddelen. Want zaterdag 19 december is het weer zover: Het Groot Dictee der Nederlandse Taal! De 26e editie van dé nationale spellingstoets is geschreven door De Vlaamse schrijfster Lieve Joris en kent een andere opzet dan voorgaande jaren.

Dit keer is Het Groot Dictee een taalstrijd tussen Nederland en Vlaanderen. Vijftien bekende Nederlanders en vijftien lezers van de Volkskrant nemen het op tegen vijftien prominente Vlamingen en evenzoveel lezers van De Morgen. Na het dictee volgt de finale. De beste speller van de Volkskrant vormt een team met de beste prominente Nederlander. Dat geldt ook voor de beste speller van De Morgen met de beste Vlaamse prominent. In de finale spellen de teamleden tien moeilijke woorden. Het team met de minste fouten is de winnaar van Het Groot Dictee der Nederlandse Taal 2015. Wordt het Nederland of Vlaanderen?

Spe(e)l mee!
Natuurlijk kun je zaterdag vanaf 20.20 uur lekker onderuitgezakt kijken naar de taalstrijd op NPO 2. Maar zelf meedoen is zeker zo leuk. Vooral als je goed beslagen ten ijs komt. Test nu je spellingvaardigheden en spe(e)l mee.

Wij wensen je heel veel succes!

Lees verder »

Sjoemelsoftware flikt het weer

Roestvrij Taal 15 december 2015

Sjoemelsoftware flikt het weer! Won het woord eerder al de verkiezing van Onze Taal; nu is het ook uitgeroepen tot Van Dale Woord van het Jaar 2015. Daarmee komt sjoemelsoftware in hetzelfde rijtje als dagobertducktaks (2014), selfie (2013), project X-feest (2012), tuigdorp (2011), gedoogregering (2010), ontvrienden (2009), swaffelen (2008) en bokitoproof (2007).

Sjoemelsoftware kreeg liefst 48% van de stemmen, gevolgd door poortjesspringer (12%) en je suis … (9%). 

Nog meer winnaars
Naast het Woord van het Jaar kon je stemmen op woorden in vijf categorieën. De winnaars op een rij:

• Jongerentaal
tinderellasyndroom (34%)

Het verschijnsel dat je zo afhankelijk bent geworden van datingapps zoals Tinder, dat je niet meer goed in staat bent in het echte leven te flirten en te daten.

• Sport & amusement
vredespianist (44%)

Een pianist die pianospeelt op de plaats waar een terroristische aanslag is gepleegd, als eerbetoon aan de slachtoffers.

• Economie
knutselcontract (40%)

Een arbeidsovereenkomst waarbij een gedeeltelijke vaste baan wordt aangevuld met een flexcontract.

• Lifestyle
appnek (33%)

Overbelasting van de nek als gevolg van veelvuldig gebruik van een smartphone.

• Politiek
uitgetolereerd (48%)

Je bent uitgetolereerd als je onwenselijk gedrag of een ongewenst persoon niet langer toestaat.

Lees verder »

Jouw kerstwens in twintig talen!

Roestvrij Taal 08 december 2015

Waar ter wereld je ook bent: kerstwensen hoor je overal. Maar dan natuurlijk wel in de taal van het land.

Heb jij vrienden of relaties in het buitenland? Wens ze dan fijne kerstdagen in hun moedertaal. Dat is wel zo persoonlijk. Hieronder vind je de kerstwens in twintig veelvoorkomende talen.

Arabisch
Milad Majid

Armeens
Shenoraavor Nor Dari yev Pari Gaghand

Chinees
Kung His Hsin Nien bing Chu Shen Tan

Deens
Glædelig Jul

Duits
Frohe Weihnachten

Engels
Merry Christmas

Frans
Joyeux Noël

Grieks
Kala Christouyenna

Hebreeuws
Mo'adim Lesimkha

Hindi
Shub Naya Baras

Indonesisch
Selamat Hari Natal

Italiaans
Buon Natale

Japans
Kurisumasu Omedeto

Koreaans
Sung Tan Chuk Ha

Pools
Wesolych Swiat Bozego Narodzenia

Portugees
Feliz Natal

Spaans
Feliz Navidad

Turks
Noeliniz Ve Yeni Yiliniz Kutlu Olsun

Vietnamees
Chúc Mung Giáng Sinh

Zweeds
God Jul

Lees verder »

Vijf tips voor jouw sintgedicht!

Roestvrij Taal 01 december 2015

Volgens velen de leukste avond van het jaar: pakjesavond! Maar voordat het zover is, hebben veel mensen last van slapeloze nachten. Van de spanning, of van de dichtstress.

Zie jij van het dichten ook een beetje pips?
Lees dan hieronder onze tips!

  1. Bedenk eerst waarover je wilt dichten.
    Voor wie is het gedicht bedoeld? En wat wil je over die persoon vertellen? Schrijf eerst wat kernwoorden op papier. Denk daarbij aan hobby’s, eigenaardigheden of bijzondere momenten uit het afgelopen jaar. Dat geeft je al meteen een bak inspiratie.
     
  2. Inhoud is belangrijker dan het rijmschema.
    Staar je niet blind op een vast rijmschema. Dat beperkt je in je mogelijkheden. Sterker nog: liever een leuke, originele tekst dan een standaardrijmpje. Wel belangrijk is het metrum. Lees daarom elke alinea hardop voor aan jezelf. Dan merk je direct of de zinnen ‘lekker lopen’.
     
  3. Vermijd de geijkte dichtregels.
    Durf origineel te zijn! Je scoort als je standaardteksten vermijdt. Kom dus niet aan met: ‘Sinterklaas zat te denken, wat hij jou toch eens kan schenken’. Kost je wat meer moeite, maar zo ziet de ontvanger dat je je best voor hem hebt gedaan.
     
  4. Eindig elke zin met een makkelijk rijmwoord.
    Het ene rijmwoord is het andere niet. Op sommige woorden rijmt nu eenmaal meer dan op andere woorden. Neem herfst als bekend voorbeeld. Kleine kans dat je daarop een rijmwoord vindt. Terwijl dak al snel rijmt op smak, wrak, plak, kwak, zak en strak. Daar kun je vast mee uit de voeten.
     
  5. Zorg voor een (over)dosis humor.
    Misschien wel de belangrijkste tip: neem het dichten niet te serieus. Houd het luchtig en probeer er een beetje humor in te brengen. Met een luchtige ondertoon kun je namelijk nét even wat beter die ene vervelende eigenschap van jouw slachtoffer benoemen. En zeg nou zelf … daar is het bij zo’n sinterklaasgedicht toch om te doen?

Dus wees niet te bang om gewoon te dichten,
Dan zorg je al snel voor blije gezichten.

Lees verder »

Van dagobertducktaks naar …?

Roestvrij Taal 24 november 2015

Het Woord van het Jaar volgens Onze Taal is sjoemelsoftware. Dit woord staat ook in de lijst van Van Dale, samen met negen andere woorden die dit jaar volop in het nieuws waren.

Dit zijn de kanshebbers om dagobertducktaks op te volgen als Woord van het Jaar:

  • aardbevingskamer  
  • cyberkalifaat  
  • je suis …  
  • jihadgala  
  • nepfractie  
  • poortjesspringer  
  • selfiedode  
  • sjoemelsoftware  
  • vluchtelingenhek  
  • welkomstwinkel

Wil jij je stem uitbrengen? Dat kan tot en met 14 december op de website van Van Dale. Een dag later wordt de uitslag bekendgemaakt. Je kunt ook meteen je stem uitbrengen op vijf woorden in de categorieën jongerentaal, lifestyle, sport en amusement, economie en politiek.

Lees verder »

Is het nou tv’tje of tv-tje?

Roestvrij Taal 17 november 2015

Het verkleinwoord van tv schrijf je zo: tv’tje. En dus niet tv-tje. Deze regel geldt voor elke afkorting met een achtervoegsel zoals ‘tje’, ‘je’ en ‘er’. Dus schrijf je ook dvd’tje, sms’je en PSV’er.

Wanneer we een afkorting combineren met een zelfstandig naamwoord, ontstaat er een samenstelling. In dat geval gebruiken we juist wel een streepje: tv-toestel. Net zoals dvd-speler, sms-bericht en PSV-supporter. Want beide woorddelen zijn ook zelfstandig te gebruiken. 

Kom maar op met die uitzondering!
Deze regels zie je ook terug in woorden als 60+’er, 60+-pas, A4’tje en A4-formaat. Zijn er dan geen uitzonderingen op de regels? Natuurlijk wel! Want de achtervoegsels -achtig, -heid, -schap en -dom worden met een streepje aan een afkorting of cijfer gekoppeld. En niet met een apostrof. Dus: Het VN-schap roept 21 november uit tot ‘Werelddag van de Televisie’. Hopelijk komen er dan niet alleen maar RTL4-achtige programma’s op de buis. Want dan kiezen we voor een tv’loos weekend. Juist, tv’loos krijgt in de officiële spelling dan weer wel een apostrof. Het Witte Boekje houdt het op tv-loos.

Lees verder »

Sjoemelsoftware Onze Taal-woord 2015

Roestvrij Taal 10 november 2015

Sjoemelsoftware’ is volgens Onze Taal het Woord van het Jaar 2015. Dit werd zaterdag 7 november bekendgemaakt tijdens het congres van Onze Taal in het Chassé Theater in Breda. Uit een shortlist van tien woorden koos meer dan de helft van de bezoekers voor dit woord. En daar is geen ‘sjoemelsoftware’ aan te pas gekomen. 

Sjoemelsoftware’ wordt gebruikt om testresultaten te beïnvloeden. Een woord dat dit jaar in het nieuws kwam en in één adem wordt genoemd met Volkswagen.

De top 10
De tweede plaats in de verkiezing ging naar ‘vluchtelingencrisis’; een woord dat vandaag de dag geen uitleg meer behoeft. Brons was er voor de omgeving waar een aardbeving heeft plaatsgevonden: ‘beefgebied’. De top 3 wordt gevolgd door:

  • economisme 
    De tendens om maatschappelijke problemen tot economische kwesties te herleiden.
  • worstangst 
    De angst voor de kankerverwekkende eigenschappen van bewerkt vlees.
  • Je suis Charlie 
    Solidariteitsslogan naar aanleiding van de tragedie bij Charlie Hebdo.
  • veruberisering 
    Het aanbieden van diensten door niet-beroepsbeoefenaars.
  • Fyra-debacle 
    De volslagen mislukking van de hogesnelheidslijn Amsterdam-Brussel.
  • agreekment
    Overeenkomst die de Europese leiders begin juli met Griekenland hebben gesloten.
  • pakketdrone 
    Drone die pakketjes aflevert.

De voorgangers van ‘sjoemelsoftware
Goed, ‘sjoemelsoftware’ staat nu op de taalkaart en komt in een lijst met winnende woorden van de afgelopen jaren. Dat zijn:

  • rampvlucht (2014)
  • participatiesamenleving (2013)
  • plofkip (2012)
  • weigerambtenaar (2011)
  • gedoogsteun (2010)
  • twitteren (2009)

Later dit jaar komt Van Dale met zijn uitverkiezing van het Woord van het Jaar.

Lees verder »

En we noemen het … genius loci!

Roestvrij Taal 03 november 2015

De term ‘genius loci’ voert terug naar de oudheid. In die periode werd met ‘genius loci’ de beschermende geest van een bepaald gebied bedoeld. Nu gebruiken we de term vooral figuurlijk om het ‘eigen karakter’ van een locatie te benadrukken én te bewaken.

En een eigen karakter … dat heeft ons pand aan de Velmolenweg in Uden. Neem alleen al de opvallende gebogen gevel aan de voorzijde. Een fraaie entree én een duidelijk herkenningspunt bovendien. Samen met de naam die erop prijkt, natuurlijk. 

‘Genius loci’ in Roestvrij Taal-taal
Goed, ‘genius loci’ als stedenbouwkundig concept hebben we verklaard: de unieke, plaatsgebonden atmosfeer. De typische aard of sfeer van elke plek die een indruk op je achterlaat. En wat ‘genius loci’ voor ons betekent? Een fijne en inspirerende werkplek in een fraai ingericht kantoor. Helemaal van onszelf en van alle gemakken voorzien. 

Misschien is dat nog wel de allerbeste verklaring van ‘genius loci’! Voor ons team in ieder geval wel.

De betekenis van ‘genius loci’ zelf ervaren? Kom dan gerust eens langs voor een kop koffie. Je weet ons te vinden!

Lees verder »

zichtbaar: 1 t/m 10 van de 73