|| ||

Sneeuwwoorden

Roestvrij Taal 28 januari 2015

Sneeuwwoorden

Bij het schrijven van deze rubriek zou New York onder een witte koude deken moeten liggen. Vliegtuigen blijven aan de grond, mensen binnen, parken gesloten en openbaar vervoer stil. Nou, niet dus. Maar sneeuw die het dagelijks leven totaal lamlegt, blijft interessant. Neem nu de Inuit, Yupik of Eskimo’s. Die banjeren – voorlopig nog, CO2 doet aardig zijn werk – de hele dag door de sneeuw. En zoals New York nu even bekend staat als sneeuwoord, staan Eskimo’s bekend om het sneeuwwoord.

Dreigt een verjaardag saai te worden of wordt uw date een beetje ijzig door een gebrek aan gespreksstof? Begint u dan eens niet over het weer, maar varieer, en discussieer over de mythe dat Eskimo’s wel ‘duizend’ woorden hebben voor ‘sneeuw’. Een verhaal dat letterlijk het resultaat is van het sneeuwbaleffect.

Het begon bij linguïst en antropoloog Franz Boas, die in 1911 stelt dat Eskimo’s vier woorden kennen voor ‘sneeuw: aput (sneeuw op de grond),gana (vallende sneeuw), piqsirpoq (opwaaiende sneeuw) en qimuqsuq (sneeuwjacht), en het Engels maar één. Diverse wetenschappers borduren voort op Boas’ theorie en bij elke keer wordt het aantal woorden voor sneeuw dat Eskimo’s zouden hebben groter. In 1986 is antropologe Laura Martin het beu. Zij stelt dat het veronderstelde aantal sneeuwwoorden en gerelateerde stellingen door geen van de wetenschappers goed is onderbouwd.

Het is moeilijk vast te stellen hoeveel woorden Eskimo’s nu eigenlijk voor sneeuw hebben. Het wordt al lastig bij classificatie en de interpretatie van het begrip ‘woord’. De Eskimotaal is een taal apart. Met bijvoorbeeld veel verbasteringen, die ‘sneeuw’ aanduiden maar die niet ‘sneeuw’’  betekenen. Ook kan één Eskimowoord een complete zin representeren; de taal is polysynthetisch.

Het KNMI haalt op haar website het ‘Eskimowoordenboek’ uit 1927 aan, waarin slechts twee woorden staan voor sneeuw: ‘qanik’ en ‘aput’. Wij komen hier ruimte tekort. Maar over deze kwestie valt leuk te discussiëren. Met de taalwetenschap achter de hand voor uw argumenten. Wie nu nog zegt dat taal niet interessant is …

comments powered by Disqus
« terug naar het overzicht